स्वारगेट, खडकी अन् हिंजवडीत AQI ३०० पार; पुणेकरांच्या आरोग्याला ‘स्मॉग’चा विळखा
ठळक मुद्दे (Highlights):
- धोकादायक पातळी: पुण्यात थंडीच्या कडाक्यासोबतच प्रदूषणात मोठी वाढ; अनेक भागांत हवा ‘अतिशय वाईट’ (Very Poor) श्रेणीत.
- हॉटस्पॉट: स्वारगेट (३२०), खडकी (३०५) आणि आयटी हब हिंजवडी (३१०) येथे प्रदूषणाची सर्वाधिक नोंद.
- कारणे: मेट्रोची रखडलेली कामे, रस्त्यांवरील धूळ, वाढती वाहने आणि नियोजनाचा अभाव कारणीभूत.
- आरोग्य इशारा: श्वसनाचे विकार आणि हृदयविकार असलेल्या नागरिकांना घराबाहेर न पडण्याचे आवाहन.
- प्रशासनावर टीका: केवळ ‘ॲक्शन प्लॅन’ कागदावरच; प्रत्यक्ष अंमलबजावणी शून्य असल्याचा पर्यावरणवाद्यांचा आरोप.
सविस्तर बातमी:
पुणे: विद्येचे माहेरघर आणि ‘पेन्शनर्स पॅराडाईज’ म्हणून ओळखले जाणारे पुणे शहर आता प्रदूषणाच्या विळख्यात अडकले आहे. गेल्या काही दिवसांपासून शहरातील हवेची गुणवत्ता (AQI) सातत्याने ढासळत असून, स्वारगेट, खडकी आणि हिंजवडी यांसारख्या वर्दळीच्या भागांत प्रदूषणाचा निर्देशांक ३०० च्या पुढे गेला आहे. वाढत्या शहरीकरणामुळे आणि सदोष नियोजनामुळे पुणेकरांना आता मोकळा श्वास घेणेही कठीण झाले आहे.
कुठे आहे सर्वाधिक प्रदूषण? सफर (SAFAR) आणि प्रदूषण नियंत्रण मंडळाच्या आकडेवारीनुसार, गुरुवारी सकाळी स्वारगेट परिसरात ३२० AQI नोंदवण्यात आला. आयटी हब असलेल्या हिंजवडीत ३१०, तर खडकी आणि कोथरुडमध्येही ३०० च्या आसपास हवेची गुणवत्ता नोंदवली गेली. ३०० हून अधिक AQI हा ‘अतिशय वाईट’ श्रेणीत मोडतो, ज्यामुळे निरोगी व्यक्तींनाही श्वास घेण्यास त्रास होऊ शकतो.
नियोजनाचा अभाव अन् धुळीचे साम्राज्य पुण्यातील प्रदूषणासाठी प्रामुख्याने मेट्रोची सुरू असलेली कामे आणि त्यातून उडणारी प्रचंड धूळ कारणीभूत असल्याचे बोलले जात आहे. तसेच, शहरातील सार्वजनिक वाहतूक व्यवस्था सक्षम नसल्याने रस्त्यांवरील दुचाकी आणि चारचाकी वाहनांची संख्या प्रचंड वाढली आहे. सायंकाळच्या वेळी हवेतील आर्द्रता वाढल्याने प्रदूषणाचे कण जमिनीच्या जवळ साचून राहतात, ज्यामुळे शहरावर ‘स्मॉग’ची (धूर आणि धुक्याचे मिश्रण) चादर पसरलेली दिसते.
तज्ज्ञांचा इशारा शहरातील वाढत्या सिमेंटच्या जंगलांमुळे नैसर्गिक हवेचा ओघ थांबला आहे. “पुण्याने आपली ‘ग्रीन फुफ्फुसं’ (टेकड्या आणि झाडे) गमावली आहेत, त्याचे परिणाम आता दिसत आहेत,” असे मत पर्यावरणतज्ज्ञांनी व्यक्त केले आहे. महापालिकेने धूळ नियंत्रणासाठी स्प्रिंकलर्स वापरणे किंवा रस्ते ओले करणे यांसारख्या उपाययोजना केवळ कागदावरच केल्या असल्याची टीका नागरिक करत आहेत.
Air quality in Pune has plummeted to ‘Very Poor’ levels, with AQI exceeding 300 in hotspots like Swargate, Khadki, and Hinjewadi. Construction dust and heavy traffic are blamed for the smog, prompting health warnings for residents.
