अमेरिकेने तैवानला १० अब्ज डॉलर्सपेक्षा अधिक किमतीची अत्याधुनिक शस्त्रास्त्रे विकण्याची घोषणा केली आहे. यात घातक क्षेपणास्त्रे, ड्रोन आणि तोफांचा समावेश असून, या निर्णयामुळे संतापलेल्या चीनने अमेरिकेला गंभीर परिणामांचा इशारा दिला आहे.
ठळक मुद्दे:
- अमेरिकेच्या ट्रम्प प्रशासनाकडून तैवानसाठी १०.१५ अब्ज डॉलर्सच्या (सुमारे ८४,००० कोटी रुपये) शस्त्र विक्रीला मंजुरी.
- या पॅकेजमध्ये HIMARS रॉकेट सिस्टीम, ATACMS क्षेपणास्त्रे आणि आधुनिक ड्रोन्स यांचा समावेश.
- युक्रेन युद्धात रशियाविरुद्ध प्रभावी ठरलेली शस्त्रास्त्रे आता तैवानच्या ताफ्यात येणार.
- चीनकडून तीव्र निषेध; ही विक्री म्हणजे चीनच्या सार्वभौमत्वावर हल्ला असल्याची टीका.
- तैवानने मानले अमेरिकेचे आभार; स्वसंरक्षण क्षमता वाढवण्यासाठी हा करार ऐतिहासिक असल्याचे विधान.
सविस्तर बातमी:
वॉशिंग्टन/तैपेई: अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांच्या प्रशासनाने तैवानला अत्याधुनिक शस्त्रास्त्रे पुरवण्याचा एक मोठा आणि धाडसी निर्णय घेतला आहे. एकूण १०.१५ अब्ज डॉलर्सच्या या महाकाय संरक्षण करारामुळे आशिया-प्रशांत क्षेत्रातील लष्करी समीकरणे बदलण्याची चिन्हे आहेत. बुधवारी रात्री उशिरा अमेरिकेच्या परराष्ट्र विभागाने या शस्त्र विक्री पॅकेजची अधिकृत घोषणा केली.
कोणती शस्त्रास्त्रे मिळणार? या ऐतिहासिक करारामध्ये एकूण आठ मुख्य श्रेणीतील शस्त्रास्त्रांचा समावेश आहे. यात तैवानला ८२ हाय-मोबिलिटी आर्टिलरी रॉकेट सिस्टीम्स (HIMARS) आणि ४२० आर्मी टॅक्टिकल मिसाईल सिस्टीम्स (ATACMS) मिळणार आहेत. या क्षेपणास्त्रांची किंमत सुमारे ४ अब्ज डॉलर्स आहे. विशेष म्हणजे, रशिया-युक्रेन युद्धात याच शस्त्रास्त्रांनी रशियन सैन्याला मोठ्या प्रमाणात रोखले होते.
याव्यतिरिक्त:
- तोफा: ४ अब्ज डॉलर्स किमतीच्या ६० स्व-चालित हॉवित्झर (Howitzer) तोफा.
- ड्रोन: १ अब्ज डॉलर्सचे प्रगत टेहळणी आणि हल्लेखोर ड्रोन्स.
- क्षेपणास्त्रे: ७०० दशलक्ष डॉलर्सची जेव्हलिन (Javelin) आणि TOW रणगाडाभेदी क्षेपणास्त्रे.
- इतर: हार्पून क्षेपणास्त्र किट्स, हेलिकॉप्टरचे सुटे भाग आणि १ अब्ज डॉलर्सचे लष्करी सॉफ्टवेअर.
चीनचा संताप आणि इशारा चीनने या निर्णयावर अत्यंत जहाल भाषेत प्रतिक्रिया दिली आहे. “अमेरिका तैवानला दारूगोळ्याचा कोठार (Powder Keg) बनवत आहे,” असे चीनच्या परराष्ट्र मंत्रालयाने म्हटले आहे. तैवान हा आमचा अविभाज्य भाग असून या शस्त्र विक्रीमुळे प्रादेशिक शांतता भंग होईल आणि अमेरिका-चीन संबंधांना गंभीर तडा जाईल, असा इशारा प्रवक्ते गुओ जियाकुन यांनी दिला आहे.
तैवानची भूमिका तैवानच्या संरक्षण मंत्रालयाने या मदतीबद्दल अमेरिकेचे आभार मानले आहेत. चीनच्या वाढत्या लष्करी दबावाच्या पार्श्वभूमीवर, ‘असममित युद्ध’ (Asymmetric Warfare) लढण्यासाठी ही शस्त्रास्त्रे महत्त्वाची ठरणार आहेत. तैवानचे राष्ट्राध्यक्ष लाई चिंग-ते यांनी आधीच संरक्षण बजेट वाढवून जीडीपीच्या ३.३% पर्यंत नेण्याचे उद्दिष्ट ठेवले आहे.
The US has approved a massive $10.15 billion arms sale to Taiwan, including HIMARS, ATACMS missiles, self-propelled howitzers, and drones. This marks one of the largest defense packages ever for the island. China has reacted with fury, claiming the move violates its sovereignty and turns Taiwan into a “powder keg,” while Taiwan thanked Washington for bolstering its deterrence against potential aggression.
