अफगाणिस्तानमध्ये ‘भूक’ आणि ‘थंडी’चे दुहेरी संकट! १७ दशलक्ष लोकांकडे अन्नाचा तुटवडा; ४ दशलक्ष मुले कुपोषणाच्या छायेत
ठळक मुद्दे (Highlights):
- ताज्या आकडेवारी: १७.४ दशलक्ष लोक (लोकसंख्येच्या ३६%) ‘क्राइसिस’ (IPC Phase 3+) पातळीवर.
- वाढ: गेल्या वर्षाच्या तुलनेत भूकग्रस्तांच्या संख्येत ३ दशलक्षने वाढ.
- बाल कुपोषण: ४ दशलक्ष मुले तीव्र कुपोषित; १ दशलक्ष मुलांना तातडीच्या उपचारांची गरज.
- कारणे: भीषण दुष्काळ, आर्थिक घसरण, परदेशातून परतणारे निर्वासित आणि निधीचा अभाव.
I. भीषण थंडीत उपासमारीची टांगती तलवार
अफगाणिस्तानमध्ये हिवाळ्याला सुरुवात झाली असून, अनेक दुर्गम भाग बर्फवृष्टीमुळे जगापासून तुटले आहेत. अशा स्थितीत अन्नाचा साठा नसल्यामुळे परिस्थिती हाताबाहेर जात आहे.
- भूक आणि मृत्यू: WFP चे अफगाणिस्तान संचालक जॉन आयलीफ यांनी सांगितले की, अनेक कुटुंबे सलग अनेक दिवस अन्नावाचून राहत आहेत. विशेषतः लहान मुलांमध्ये मृत्यूचे प्रमाण वाढण्याची भीती आहे.
- निधीचा तुटवडा: संयुक्त राष्ट्रांना या संकटावर मात करण्यासाठी तातडीने ४६८ ते ५७० दशलक्ष डॉलर्सची गरज आहे. सध्या केवळ १२% निधी उपलब्ध असल्यामुळे मदतीचे काम मंदावले आहे.
II. संकटाची प्रमुख कारणे (Convergence of Crises)
हे संकट अचानक उद्भवलेले नाही, तर अनेक कारणांचा हा परिपाक आहे:
१. नैसर्गिक आपत्ती: देशातील अर्ध्या भागात भीषण दुष्काळ असून शेती नष्ट झाली आहे. तसेच, ३१ ऑगस्ट २०२५ रोजी झालेल्या ६.० रिश्टर स्केलच्या भूकंपामुळे हजारो कुटुंबे उघड्यावर आली आहेत. २. निर्वासितांचे पुनरागमन: पाकिस्तान आणि इराणमधून सुमारे २.५ दशलक्ष अफगाण नागरिक सक्तीने मायदेशी परतले आहेत. त्यांच्याकडे संसाधनांचा अभाव असून आधीच कमकुवत असलेल्या व्यवस्थेवर त्याचा ताण येत आहे. ३. आर्थिक निर्बंध: तालिबान राजवटीनंतर आंतरराष्ट्रीय मदत कमी झाली असून रोजगार नाहीसे झाले आहेत.
III. सामाजिक परिणाम: मुलींची विक्री आणि बालमजुरी
उपासमारीमुळे लोक अत्यंत भयावह निर्णय घेण्यास भाग पडले आहेत.
- बालविवाह: अन्नासाठी पैसा नसल्यामुळे अनेक कुटुंबे आपल्या लहान मुलींची लग्ने लावून देत आहेत.
- बालमजुरी: शाळा सोडून लहान मुले कामावर जात आहेत. एका अंदाजानुसार, दर मिनिटाला ३५ मुले उपासमारीच्या स्थितीत जन्माला येत आहेत.
- महिलांची स्थिती: महिलांच्या नेतृत्वाखालील ६३% घरांकडे अन्नाचा कोणताही साठा नाही.
IV. आंतरराष्ट्रीय मदतीचे आवाहन
ब्रिटन आणि युरोपियन युनियनने काही प्रमाणात मदतीची घोषणा केली असली, तरी ती गरजेच्या तुलनेत खूपच कमी आहे. “अफगाणिस्तानला जागतिक बातम्यांच्या मुख्य प्रवाहात आणणे गरजेचे आहे, अन्यथा हा देश एका मोठ्या नरसंहाराच्या उंबरठ्यावर उभा असेल,” असा इशारा WFP ने दिला आहे.
Over 17 million Afghans, including 4 million children, face acute food insecurity this winter as humanitarian funding hits record lows. Driven by drought, economic collapse, and returning refugees, the UN warns of rising child deaths unless $468 million in aid is urgently provided.
